DNS Değiştirerek İnternet Hızını Arttırabilir Misiniz

Yıllardır arkadaşlarımın "internetim yavaş" şikâyetini dinlerim ve neredeyse her seferinde birisi araya girip "DNS'ini değiştir, uçar" der. Ben de yıllar önce bu cümleye inanıp ayarları kurcalayan biriydim. Sonuç hayal kırıklığı mı oldu? Tam olarak değil — ama beklediğim şey de olmadı. Bugün DNS değişiminin gerçekten neyi düzelttiğini, neyi düzeltmediğini kendi deneyimimle anlatmak istiyorum.

Önce sorunu doğru tanımlayalım

DNS, yazdığınız adresi (örneğin acorn-direct.co.uk) bilgisayarın anlayacağı IP numarasına çeviren telefon rehberi gibi çalışır. Tarayıcıya bir adres yazdığınızda önce bu rehbere sorulur, cevap gelince sayfa yüklenmeye başlar. Yani DNS, bağlantının kurulma anını etkiler; indirme hızınızı, yani saniyede kaç megabit veri aktığını etkilemez.

Bunu ilk fark ettiğim gün şöyle olmuştu: DNS'i değiştirdikten sonra hız testi yaptım, sonuç neredeyse aynıydı. Ama sitelerin "beklemede" kalma süresi belirgin şekilde kısalmıştı. Tarayıcı artık "sunucu aranıyor" aşamasında takılmıyordu. İşte DNS değişimi hız algısını tam olarak burada değiştirir: ilk tıklama ile sayfanın açılmaya başlaması arasındaki o kısa boşlukta.

Dolayısıyla eğer sorununuz video izlerken yaşanan kesintiler, dosya indirmenin kaplumbağa hızı ya da akşam saatlerinde her şeyin tıkanması ise, DNS'in size vereceği fayla çok sınırlı. O durumda kablosuz ağınızın konumuna, kanal seçimine ve cihaz kalabalığına bakmak gerekir; WiFi bağlantılarını hızlandırma konusundaki notlarım tam olarak bunun için var.

Peki DNS değiştirmek ne zaman işe yarar?

Benim tecrübemde şu üç durumda gözle görülür bir fark oluyor:

• Servis sağlayıcınızın DNS sunucuları yavaş veya arıza yapıyorsa. Bazı akşamlar internet "var" görünür ama hiçbir site açılmaz. Çoğu zaman suçlu DNS'tir.
• Aynı anda çok sayıda alan adına istek giden sayfalarda. Reklam, yazı tipi, analiz betiği derken tek bir haber sitesi onlarca farklı alan adı sorgular. Her sorguda kazanılan küçük süreler toplanır.
• Güvenlik ve filtreleme istiyorsanız. Bazı DNS servisleri bilinen zararlı yazılım ve dolandırıcılık sitelerini doğrudan engelliyor. Bu, bilgisayar güvenliğinin temelleri arasında saydığım en zahmetsiz önlemlerden biri.

Seçenekleri karşılaştıralım

Aşağıdaki tabloyu, yıllar içinde denediğim servisleri kendi kullanım deneyimime göre özetleyerek hazırladım. Hız sütununda kesin sayı vermiyorum, çünkü bu tamamen bulunduğunuz yere ve sağlayıcınıza göre değişir.

Kendi bağlantınızda nasıl test ederim?

İnternette okuduğunuz hiçbir sıralamaya körü körüne güvenmeyin; sizin evinizde durum farklı olabilir. Benim yaptığım basit yöntem şu:

1. Windows'ta komut istemini açıp ping 1.1.1.1, ping 8.8.8.8 ve sağlayıcınızın DNS adresi için aynı komutu çalıştırıyorum. Dönen süreler bana kabaca bir fikir veriyor.
2. Ardından nslookup ile birkaç farklı alan adını sorguluyor, cevabın gelme hızını izliyorum.
3. Son olarak günlük kullandığım beş altı siteyi sırayla açıp tarayıcı önbelleğini temizleyerek "açılmaya başlama" süresini hissederek karşılaştırıyorum. Bu öznel ama en gerçekçi test.

Değişikliği tek bir bilgisayarda yapmak yerine modem/router üzerinden yapmayı tercih ediyorum. Böylece telefon, televizyon, konsol — evdeki her şey aynı ayarı kullanıyor. Android telefonunuzu optimize etme aşamasında ayrıca "Özel DNS" alanına aynı sağlayıcıyı yazmak, mobil veri kullanırken de aynı korumayı sağlıyor.

Eski ayarları bir yere not etmeden değiştirmeyin. Bir şey ters