Ekran Kartının Sıcaklığını Ölçen Programlar

Bilgisayarım ilk defa oyun ortasında kapandığında elektrik kesildi sandım. İkinci, üçüncü kez olunca anladım ki sorun prizde değil, kasanın içindeydi. O gün bugündür ağır bir iş yapmadan önce ekran kartımın sıcaklığına bir göz atmayı alışkanlık haline getirdim. Yeni başlayan biri için bu iş korkutucu görünebiliyor ama aslında beş dakikalık bir kurulumdan ibaret.

Neden ekran kartının sıcaklığı önemli?

Ekran kartı, bilgisayarda en çok ısınan parçalardan biri. Oyun oynarken, video render ederken ya da Photoshop gibi programlarda büyük dosyalarla uğraşırken tam kapasite çalışıyor ve bu iş ısıya dönüşüyor. Sıcaklık belirli bir eşiği geçtiğinde kart kendini korumaya alıyor: performansı düşürüyor (buna throttling deniyor), fan sesi bir anda uçak gibi çıkıyor, bazen de sistem tamamen kapanıyor.

Belirtiler genelde şöyle gelir:

• Oyun ilk 10 dakika akıcı, sonra kekemeleşiyor
• Ekranda anlık kareler donuyor veya renkli bozulmalar oluyor
• Bilgisayar mavi ekran vermeden, birden kapanıyor
• Kasanın arkasından çıkan hava elinizi yakacak kadar sıcak

Bunlardan birini yaşıyorsanız tahminle uğraşmak yerine ölçmek çok daha mantıklı. GPU sıcaklığı ölçme işi tam olarak burada devreye giriyor: elinizde sayı olunca sorunun gerçekten ısıdan mı, sürücüden mi yoksa başka bir yerden mi geldiğini anlıyorsunuz.

Önce hiçbir şey kurmadan bakın

Windows 10 ve 11'de Görev Yöneticisi'ni açıp (Ctrl + Shift + Esc) Performans sekmesine geçin. Sol taraftaki GPU satırına tıkladığınızda, grafiklerin altında sıcaklık değerini görürsünüz. Bu en hızlı yöntem ama iki eksiği var: sadece anlık değeri veriyor ve oyun tam ekrandayken bakamıyorsunuz. Yani "şu an kaç derece" sorusuna cevap veriyor, "oyunun 40. dakikasında kaç dereceydi" sorusuna vermiyor.

Programları karşılaştırdım

Yıllar içinde hepsini kurup denedim. Kısaca özetleyeyim:

Benim kişisel tercihim MSI Afterburner ile GPU-Z ikilisi. Afterburner'ın en değerli tarafı, yanında gelen RivaTuner Statistics Server sayesinde sıcaklığı doğrudan oyunun köşesinde gösterebilmesi. Alt+Tab yapıp geri dönerken sıcaklık zaten düşmüş oluyor, o yüzden dışarıdan bakmak yanıltıcı. Adı MSI olsa da her marka ekran kartıyla çalışıyor, kartınızın MSI olması gerekmiyor.

Afterburner'da göstergeyi açmak

1. Programı kurun, kurulum sırasında RivaTuner seçeneğini işaretli bırakın.
2. Dişli simgesinden ayarlara girin, Monitoring sekmesine geçin.
3. Listeden "GPU temperature" satırını seçin, altındaki Show in On-Screen Display kutusunu işaretleyin.
4. Aynı şekilde GPU kullanımı ve fan hızını da ekleyin. Uygula deyip kapatın.
5. Oyunu açın; sol üst köşede değerler akmaya başlayacak.

Peki gördüğüm sayı normal mi?

Kesin bir tek doğru yok, çünkü her model farklı. Yine de kaba bir referans vereyim: masaüstünde boş dururken 30-50 derece bandı gayet sağlıklı. Oyun altında 60-80 derece arası çok yaygın ve endişe edilecek bir şey değil. 85 dereceyi aşıp orada takılı kalıyorsa bir sorun var demektir. Kartınızın üretici sayfasında belirtilen maksimum çalışma sıcaklığına bakmanızı öneririm; asıl kırmızı çizgi orada yazan değer.

Sıcaklık yüksekse ilk bakacağım yerler şunlar: kasanın hava girişlerindeki toz, fanların gerçekten dönüp dönmediği, bilgisayarın halı ya da duvar dibinde sıkışıp kalmadığı. Basınçlı hava spreyiyle yapılan on dakikalık bir temizlik çoğu zaman beş-on derece kazandırıyor. Dizüstü kullanıyorsanız cihazı yatak veya kucak yerine sert bir zemine koymak bile fark yaratıyor.

Bir uyarı: sürücü ve güncelleme ilişkisi

Sıcaklık normal olduğu hal