Bulut Depolama Hizmeti Seçimi
Harici diskimin bozulduğu günü hâlâ hatırlıyorum. İçinde yıllara yayılmış fotoğraflar, birkaç iş dosyası ve o an ne kadar değerli olduğunu bilmediğim notlar vardı. Disk artık tanınmıyordu, kurtarma servisleri de "denemeye değer ama garanti vermeyiz" diyordu. O gün bulut depolama konusunu ciddiye almaya karar verdim. Bu yazıda hangi hizmeti nasıl seçtiğimi, nerede yanıldığımı ve yeni başlayan birine ne önerdiğimi anlatacağım.
Sorun aslında "yer" değil, "kopya"
Çoğu kişi bulutu "telefonumda yer kalmadı" diye kullanmaya başlıyor. Ben de öyle başladım. Ama bir süre sonra fark ettim ki asıl mesele farklı: dosyalarınızın kaç ayrı yerde durduğu. Tek bir cihazda duran dosya, aslında yok sayılabilir. Cihaz düşer, çalınır, ıslanır ya da benim diskim gibi bir sabah açılmaz.
Bulut, bu problemi ikinci bir kopya oluşturarak çözüyor. Ama bir tuzağı var: eğer dosyalarınızı bilgisayarınızdan silip yalnızca buluta taşıdıysanız, hâlâ tek kopyanız var demektir. Sadece kopyanın bulunduğu yer değişti. Ben bir yıl boyunca bu yanılgıyla yaşadım.
Karar vermeden önce kendinize sorun
- Neyi yedekliyorum? Fotoğraf ağırlıklı mı, ofis belgeleri mi, video mu?
- Hangi cihazları kullanıyorum? Sadece Android mi, yoksa Windows + telefon + tablet karışık mı?
- Başkalarıyla dosya paylaşacak mıyım, yoksa tek başıma mı kullanacağım?
- Ne kadar hassas veri var? Kimlik fotokopisi, sözleşme, sağlık raporu gibi şeyler?
Bu dört sorunun cevabı, hangi hizmete geçeceğinizi neredeyse kendiliğinden belirliyor.
Yaygın seçenekleri nasıl karşılaştırdım
Birkaç hizmeti aynı dönemde paralel kullandım; aynı klasörü hem birine hem diğerine yükleyip günlük kullanımda nasıl hissettirdiğine baktım. Ücretsiz alan miktarları zamanla değişebiliyor, o yüzden aşağıdaki tabloyu bir kesin fiyat listesi değil, karakter tarifi olarak okuyun.
| Hizmet | En güçlü yönü | Zayıf tarafı | Kime uygun |
|---|---|---|---|
| Google Drive | Android ve Gmail ile kusursuz iç içe; Docs/Sheets ile birlikte çalışma çok rahat | Ücretsiz alan Gmail ekleri ve fotoğraflarla ortak kullanılır, çabuk dolar | Android kullanan ve belge paylaşan çoğu kişi |
| Microsoft OneDrive | Windows'a gömülü, Office dosyalarında sürüm geçmişi çok iyi | Windows dışında biraz sönük; klasör senkron ayarları kafa karıştırabilir | Windows ağırlıklı çalışan, Word/Excel kullananlar |
| Apple iCloud | iPhone/Mac tarafında hiç uğraşmadan çalışır | Apple dışı cihazlarda deneyim kısıtlı | Tamamen Apple ekosistemindekiler |
| Dropbox | Senkronizasyon hızı ve güvenilirliği; paylaşım linkleri temiz | Ücretsiz alan diğerlerine göre dar | Farklı işletim sistemleri arasında sürekli dosya taşıyanlar |
| pCloud / Sync gibi alternatifler | Gizlilik odaklı seçenekler, bazılarında uçtan uca şifreleme | Ekosistem entegrasyonu zayıf, ek özellikler ücretli | Hassas belge saklayanlar |
Benim yaptığım hata: hepsini birden kullanmak
Bir dönem dört hizmeti aynı anda kullanıyordum. Sonuç: hangi dosyanın nerede olduğunu bilmiyordum, aynı belgenin üç farklı sürümü vardı ve telefonun pili sürekli eriyordu. Sonunda şu düzene geçtim: bir ana hizmet, bir de yedeğin yedeği. Ana hizmet günlük işler için, ikincisi ise yılda bir kez tam arşiv kopyası için. Aradaki fark, kafa karışıklığının bitmesi oldu.
Güvenli kullanım için alışkanlıklar
Bulut hesabı, artık hayatınızın anahtarı gibi bir şey. Birisi buraya girerse fotoğraflarınıza, belgelerinize, hatta bazı durumlarda diğer hesaplarınızın kurtarma bilgilerine erişir. Bu yüzden şu adımları ertelemeyin:
- İki adımlı doğrulamayı açın. Tek başına bu, hesabınızın çalınma riskini ciddi biçimde düşürüyor.
- Şifreyi başka hiçbir yerde kullanmayın. Şifre yönetimi konusundaki rehberimizde anlattığım gibi, parola yöneticisi kullanmak burada gerçekten fark yaratıyor.
- Paylaşım linklerini denetleyin. "Herkes görebilir" olarak paylaştığınız bir klasör, aylar sonra hâlâ açıktır. Ara ara paylaşım listesini temizleyin.
- Hassas dosyaları ayrı tutun. Kimlik, sözleşme, mali belgeler için şifreli bir arşiv oluşturup onu yükleyin.
- Çöp kutusunu tanıyın. Yanlışlıkla sildiğiniz dosyalar genellikle 30 gün kadar geri getirilebilir durumda bekler. Panik yapmadan önce oraya bakın.
Hesabınızın e-postası ele geçerse bulut deponuz da tehlikede olur. E-posta güvenliğiyle ilgili yazımızı okumak, bulut kurulumunu yapmadan önce iyi bir başlangıç olur.
Senkronizasyon ile yedekleme aynı şey değil
Bunu geç öğrendim. Senkronizasyon, bilgisayarınızdaki değişikliği buluta anında yansıtır. Yani bir dosyayı yanlışlıkla bozarsanız veya silerseniz, bulutta da bozuk/silinmiş hali durur. Fidye yazılımı bulaşırsa şifrelenmiş dosyalar buluta senkronlanır. Bu yüzden ben ayda bir, en kritik klasörün elle b